қадам


қадам
[قدم]
а
1. пой, андозаи пой аз сарангушт то пошна
2. фосилаи байни ду пой вақти роҳ рафтан, гом (ҳамчун воҳиди паймоиш)
3. қадаммонӣ, роҳгардӣ, роҳравӣ; бо қадамҳои дилпурона, бо қадамҳои калон-калон, бо қадамҳои қатъӣ, бо қадамҳои оҳиста, бо қадамҳои тез-тез, бо қадамҳои устувор
4. қудум, ташриф, омадан
5. маҷ. иқдом дар коре; қадами аввалин а) гоми нахустин; б) киноя аз ибтидои коре, оғози чизе, шавгун; машқи қадам тамрини қадаммонии низомӣ ё варзишӣ, машқи роҳгардии хоси ҳарбиён ё варзишгарон; бо қадамҳои ҳарбӣ ба тарзи қадаммонии низомиён, бо роҳгардии хоси ҳарбиён; дар ҳар як қадам дар фосилаи ҳар як гом; як-ду қадам дуртар андаке дуртар, дар фосилаи начандон зиёд; қадам бардоштан ба роҳ даромадан, равон шудан; қадам гузоштан (мондан, ниҳодан) а) по гузоштан, ба роҳ даромадан; роҳ рафтан, роҳ гаштан; б) равон шудан ба сӯе, рафтан; в) омадан ба ҷое; г) даромадан, дохил гаштан, ворид гаштан ба ҷое; ғ) маҷ. шурӯъ намудан, оғоз кардан ба коре; қадам задан роҳ гаштан; роҳ рафтани бисёр барои гардиш ё вақтгузаронӣ; қадам кардан масофаеро бо қадам андоза кардан; қадам партофтан пой мондан, ба роҳ даромадан; роҳ рафтан, роҳ гаштан
◊ музди қадам ҳаққе, ки ба табибон, мутрибон ва м. инҳо барои омаданашон медиҳанд, поймузд; як сари қадам а) сари роҳ, аз ҷое гузашта истода; б) ба фурсати кам, барои андак вақт; қадам ба қадам гом ба гом; батадриҷ, оҳиста-оҳиста; дар сари ҳар қадам // дар ҳар қадам дар ҳама ҷо ва ҳамеша; зуд-зуд; аз қадами… ба шарофати омадани…, аз юмни қудуми…; аз пои қадами (неки) касе аз хушқадамии касе; аз пою қадами касе бинобар расидани пои касе ба ҷое; ба шарофати омадани касе ба ҷое; қадам беҷо мондан бемулоҳиза рафтор кардан; муқ. пои худро беҷо мондан; қадам каҷ гузоштан (мондан) ба роҳи бад рафтан, бадахлоқӣ кардан; қадамро дониста мондан кореро бамулоҳиза ва ҳушёрона иҷро кардан; дар коре эҳтиёт ба харҷ додан; қадамро шумурда мондан (партофтан) бо эҳтиёт роҳ гаштан; саросема нашуда, оҳиста роҳ рафтан; қадам ранҷа кардан қабули заҳмат карда омадан (дар мавриди аз рӯи лутф ва марҳамат ба ҷое омадани шахси мӯҳтараме гуфта мешавад); қадами касе аз ҷое канда набудан рафтуои худро ба ҷое қатъ накардан, алоқаи худро набуридан; муқ. пои худро аз ҷое кандан; қадами касе (ё пою қадами касе) ба ҷое расидан ба ҷое омадани касе; қадами худро (ё пою қадами худро) аз ҷое кандан рафтуои худро ба ҷое қатъ кардан, алоқаи худро буридан; қадаме ба пеш будан пешравие ҳисоб шудан, пешрафт будан; як қадам берун намондан (нарафтан) пурра мувофиқи нишондоди касе кор кардан, аз гапи касе ҳеҷ набаромадан; як (ду) қадам роҳ будан наздик будани роҳ; ба остонаи ҷое қадам ниҳодан (гузоштан, мондан) ба ҷое даромадан, ворид шудан, дохил шудан; ба рӯи қадам омадан таваллуд ёфтан, зоида шудан, ба дунё омадан; ба соле қадам мондан (ниҳодан, гузоштан) ба соле даромадан, … ба синне расидан; ба ҳаёт қадам гузоштан (мондан, ниҳодан) бо дунё омадан, таваллуд ёфтан, зоида шудан; ҳар қадами касеро назорат кардан рафтори касеро сахт назорат кардан, ҳар як кори касеро таҳти назорат гирифтан; қадам расид, бало нарасад бо омадани касе балоҳо, офатҳо дафъ шаванд (дуое, ки дар вақти омадани меҳмоне мегӯянд); қадаматон болои дида // ҳар қадаматон нури дида, тоҷи сар аз ташрифатон бисёр хушнуд ҳастем (дар мавриди пазироӣ ба меҳмон мегӯянд); қадами аввал-лӯкка аз одами навкор камбудӣ рӯй медиҳад; ҳар кор дар аввал нуқсон дорад; қадами касе муборак будан ба шарофати омадани касе хайрият шудан ва омад кардани корҳо; қадами худро озор надодан ба ҷое дигар наомадан, рафтуои худро қатъ кардан

Толковый словарь таджикского языка (в 2 томах). — Душанбе, НИИ языка и литературы им. Рудаки. . 2008.

Смотреть что такое "қадам" в других словарях:

  • Адам — Адам …   Словник лемківскої говірки

  • Адам — Адам. Фреска Рафаэля Адам и Ева. 1508. Ватикан. Станца делла Сеньятура. Адам. Фреска Рафаэля Адам и Ева . 1508. Ватикан. Станца делла Сеньятура. Адам (“человек”) в Библии первый человек и прародитель человеческого рода. По одному из… …   Энциклопедический словарь «Всемирная история»

  • Адам — а, муж.Отч.: Адамович, Адамовна; разг. Адамыч.Производные: Адамушка; Ада (Адя); Адаша.Происхождение: (Др. евр. ’adam человек. В библии имя первого человека.)Именины: 27 янв. Словарь личных имён. АДАМ (муж.) Адам был первым человеком. Адам… …   Словарь личных имен

  • АДАМ — (евр. âdâm, «человек»), в библейских сказаниях первый человек. В Библии имеется два основных сказания о сотворении человека богом. Одно сказание, народное, содержит рассказ о создании богом мужчины из праха и дыхания жизни, а жены из его ребра: « …   Энциклопедия мифологии

  • АДАМ — АДАМ, вообще, человек во плоти, грешник; | падкий на соблазн. И ты адам, и я адам; все мы адамы. | Взятый от земли; | праотец. Помер Адам ни Богу, ни нам, ни душа на небо, ни кости в землю, разбитый горшок. Это при Адаме было, в старину… …   Толковый словарь Даля

  • Адам — (человек) в Библии первый человек и прародитель человеческого рода. По одному из вариантов мифа, Бог создал Адама из праха земного, вдохнул жизнь в его ноздри и отправил в рай, чтобы охранять его при условии запрета вкушать плоды с дерева… …   Исторический словарь

  • Адам — Адам. Фреска Рафаэля Адам и Ева . 1508. Ватикан. Станца делла Сеньятура. АДАМ, в Библии и Коране первочеловек и отец рода человеческого, созданный Богом.   …   Иллюстрированный энциклопедический словарь

  • адам — в костюме Адам.. Словарь русских синонимов и сходных по смыслу выражений. под. ред. Н. Абрамова, М.: Русские словари, 1999. Адам созданный из праха земного; Адамушка, Ада, Адя, Адаша Словарь русских синонимов …   Словарь синонимов

  • АДАМ — (Адам), (А прописное), Адама, муж. В выражениях: от Адама, (начиная) с Адама (разг.) от начала мира. «От Адама до наших лет.» Маяковский. (По имени Адама первого человеке на земле в библейской легенде.) Толковый словарь Ушакова. Д.Н. Ушаков. 1935 …   Толковый словарь Ушакова

  • Адам — по Библии первый человек, прародитель человечества. Библейский рассказ о сотворении А. и Евы, грехопадении и изгнании их из рая (кн. Бытия, I V) породил обширную литературу апокрифического характера. Наиболее крупным памятником этого рода… …   Литературная энциклопедия

  • Адам — См. Адам и Хавва. (Источник: «Исламский энциклопедический словарь» А. Али заде, Ансар, 2007 г.) …   Ислам. Энциклопедический словарь.

Книги

Другие книги по запросу «қадам» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.